Effectieve voorlichting begint of eindigt bij de ontvanger

Sinterklaas
Vandaag ga ik met mijn moeder mee naar het ziekenhuis. Ze krijgt een injectie in haar heupgewricht om van haar pijnklachten af te komen, althans we hopen dat van ganser harte. “Als een klein kind dat uit kijkt naar Sinterklaas kijk ik uit naar deze injectie!” Zo veel pijn heeft ze, al maanden. Zou deze injectie dan ein-de-lijk haar verlossen?

 

We worden uit de wachtruimte gehaald door een vriendelijke interventielaborante. Zij legt rustig en helder uit wat er gaat gebeuren (dat ze met een echo zullen kijken waar de spuit exact gezet moet worden). Een allervriendelijkste arts in opleiding komt er bij, wacht geduldig zijn beurt af, stelt zichzelf voor en vertelt dat hij de injectie zal zetten.

 

Zorgzaam gerustgesteld
We kunnen het injecteren volgen via de echo op het scherm. Binnen een paar minuten is het gebeurd. Mijn moeder wordt rustig overeind geholpen. De laborante informeert hoe ze zich voelt. Ze geeft aan dat ze zich licht in het hoofd voelt. “Dat kan, u hebt met die injectie ook wat verdovingsmiddel gekregen en sommige mensen reageren daar wat heftig op; gaat u maar even rustig zitten” Mijn moeder oppert dat ze de ruimte toch weer nodig hebben voor de volgende patiënt, maar de laborante stelt haar zorgzaam gerust: “ik heb liever dat u rustig aan doet en hier straks goed de deur uit gaat, dus gaat u alstublieft nog even zitten”. Er staat een krukje waarop mijn moeder wiebelig plaats neemt. Ik kijk of ik een comfortabeler stoel zie, maar helaas.
De laborante begint mijn moeder te vertellen wat er nu verder moet gebeuren. Heel rustig legt ze uit en geeft tips. Ik luister aandachtig, zowel naar de laborante als naar wat mijn moeder non-verbaal vertelt. Ik zie dat mijn moeder de laborante aan kijkt, op z’n tijd bevestigend knikt en iets zegt, maar… niets hoort of althans gaat onthouden.

 

Ze weet het niet meer
Ik breng mijn moeder thuis en we drinken koffie. Mijn moeder wil aantekeningen maken van wat er gebeurd is (ze begint zelfmanagement al een beetje te snappen). Ik vraag haar te vertellen wat er allemaal tegen haar gezegd is. Op een paar dingen na kan ze het zich niet meer herinneren!

 

Ontvanger bepaalt effectiviteit van voorlichting
Hoe helder en rustig deze zorgprofessionals ook de informatie presenteren, één ding vergeten ze: de patiënte moet er voor open staan. In dit geval is de informatieverwerking geblokkeerd door de spanning rondom de ingreep én door de uitwerking van de lokale verdoving. En zo is er zo vaak een barrière voor adequate verwerking van de informatie. Funest voor een goede follow-up van deze ingreep.

 

Goede voorlichting, zo onontbeerlijk voor goede zorg, geef je niet alleen op de juiste wijze, rustig en helder. Goede voorlichting geef je ook op het juiste moment. Niet alleen de zender van informatie bepaalt de effectiviteit van voorlichting. De ontvanger is uiteindelijk de grootste factor. Aan de kant van de ontvanger blijkt voorlichting uiteindelijk effectief, of niet…

 
 
 
 
 

Useful tips

* Check het begrip van de patiënt én van diens begeleider.

* Geef de informatie al vooraf mee, bijvoorbeeld bij de oproep voor de afspraak.

* Geef de informatie op papier mee, zodat het thuis –eenmaal bekomen van alles- nog eens rustig nagelezen kan worden.

 
 
 

 

Meld je aan voor mijn nieuwsbrief en blijf op de hoogte

 

én

 

Deel deze pagina via Social Media